Değerli Duze okurları, bu makalemizde “Ötekilik nedir” konusunda bilmeniz gereken her şeyi derledik.
Kayseri’de İçime İşleyen Sessizlik: Ötekilik Nedir?
Kayseri’de 25 yaşında bir genç olarak yaşıyorum. Günlük tutmayı seviyorum çünkü kelimeler bazen insanlardan daha dürüst. İnsanlara anlatamadığım şeyleri defterime yazınca sanki biraz daha nefes alabiliyorum. Bugün yine defterimi açtım ve aynı sorunun etrafında dönüp durduğumu fark ettim: Ötekilik nedir?
Bunu ilk kez düşünmüyorum. Ama son zamanlarda sanki hayatımın her köşesine sızmış gibi. Otobüste, iş görüşmesinde, evde sofrada… Her yerde kendini hissettiren, adı konmamış bir uzaklık gibi.
Kendimi çoğu zaman bir kalabalığın içinde ama ona ait değilmişim gibi hissediyorum. Bu duygu ne tam yalnızlık, ne de sadece farklı olmak. Daha ağır bir şey. İçimde büyüyen bir “sen burada biraz fazlasın” hissi.
Ve bu yazı, o hissin içinden çıkabilmek için yazılıyor.
Otobüste Başlayan Sessiz Hikâye
Geçen hafta sabah işe gitmek için erkenden otobüse bindim. Kayseri’nin sabahı soğuktu; camlar buğulanmış, insanlar birbirine değmemeye çalışarak sıkışmıştı. Ben de her zamanki gibi en arkaya geçip kulaklığımı taktım ama müzik bile içimdeki sesi bastıramadı.
Yanıma orta yaşlı bir adam oturdu. Elinde iş kıyafeti vardı, elleri nasırlıydı. Telefonuna bakıyordu ama bakışı aslında boştu. Bir süre sonra telefonunu kapattı ve derin bir iç çekti. O an fark ettim: aslında hepimiz biraz yorgunduk.
Ama ben yine de kendimi ayrı bir yerde hissettim. Sanki aynı otobüsteydik ama aynı dünyada değildik.
İşte o an ilk kez şu cümle zihnimde netleşti: Ötekilik nedir?
Belki de başkalarının hayatına dokunmadan onların yanında durabilmektir. Ama dokunamamak… işte asıl acı veren orası.
Camdan dışarı bakarken şehir yavaşça akıyordu. Binalar, tabelalar, insanlar… Her şey tanıdık ama bana uzak. O an içimde garip bir hayal kırıklığı vardı. Çünkü ben de herkes gibi görünüyordum ama herkes gibi hissetmiyordum.
Kalabalığın İçinde Görünmez Olmak
Otobüsten indiğimde içimde tuhaf bir boşluk vardı. Sanki bir yere varmışım ama kendimi götürmemişim gibi.
Gün boyu bunu düşündüm. Çalıştığım yerde insanlar gülüyor, konuşuyor, şakalaşıyordu. Ben de gülümsüyordum ama içimden değil. Sanki bir camın arkasındaydım ve herkes bana dokunmadan geçiyordu.
Bu hissi tarif etmek zor. Ötekilik, bazen dışlanmak değil; içten içe kendini dışarıda bırakmak gibi.
İş Görüşmesinde Kendime Yabancılaşmak
Bir başka gün, bir iş görüşmesine gittim. Kendimi hazırlamıştım. Cümleler ezberlenmişti, gülümseme ayarlanmıştı, kıyafet bile “uygun” seçilmişti. Ama içimde bir şey hep eksikti.
Karşımdaki kişi sorular soruyordu: “Neden biz?”, “Kendinizi beş yıl sonra nerede görüyorsunuz?”
Cevap veriyordum ama sanki ben cevap vermiyordum. Cümleler ağzımdan çıkıyor ama bana ait değilmiş gibi geliyordu.
Tam o anda içimde çok net bir duygu yükseldi: Hayal kırıklığı.
Çünkü anladım ki sadece onlar beni değerlendirmiyor, ben de kendimi onların gözünden izliyordum. Ve o gözlerde hep biraz “uyumsuz” görünüyordum.
Görüşme bittiğinde teşekkür ettim ve çıktım. Asansörde yalnız kalınca ilk kez derin bir nefes aldım. Ama o nefes rahatlatmadı, sadece içimdeki ağırlığı daha görünür yaptı.
Dışarı çıktığımda güneş vardı ama bana değmiyordu.
Ötekilik Nedir? Kendine Bile Tam Sığamamak
O gün eve dönerken yürüdüm. Otobüse binmedim. Kayseri’nin sokaklarında yürürken insanların yüzlerine baktım. Herkes bir yere yetişiyordu. Herkesin bir hikâyesi vardı ama kimse kimsenin hikâyesine durup bakmıyordu.
O sırada düşündüm: Ötekilik nedir?
Belki de en çok, insanın kendi içinde ikiye bölünmesidir. Bir taraf “uyum sağla” derken, diğer taraf “olduğun gibi kal” diye direnir.
Ben çoğu zaman bu iki ses arasında sıkışıp kalıyorum.
Evde Sessiz Sofralar
Evde akşam yemekleri bazen en zor yer oluyor. Herkes konuşuyor ama ben çoğu zaman susuyorum. Annem gününü anlatıyor, babam televizyondaki haberlere söyleniyor, kardeşim telefonuna gömülmüş.
Ben oradayım ama sanki biraz kenarda kalmışım gibi.
Bir akşam annem bana dönüp “Neden bu kadar sessizsin?” dedi.
Cevap veremedim. Çünkü aslında sessiz değildim. İçimde sürekli konuşan bir dünya vardı. Ama o dünya dışarıya sığmıyordu.
O an içimde bir kırılma hissettim. Hayal kırıklığı değil sadece, biraz da çaresizlik.
Sanki kendimi anlatmaya çalıştıkça daha da uzaklaşıyordum.
İçimdeki Defter ve Gerçeklik Arasındaki Çatlak
Gece odama çekildiğimde defterimi açtım. Yazmak, benim için bir tür sığınak. Ama bazen o sığınak bile yetmiyor.
Deftere şunu yazdım:
“Ben neden hep dışarıdan bakıyorum?”
Bu soru basit gibi ama içinde büyük bir boşluk var. Çünkü cevap yok. Ya da varsa bile kimse duymuyor.
Ötekilik bazen bir etiket değil. Bazen sadece insanın kendi içinde taşıdığı bir uzaklık.
Umutla Kırılan Bir Sessizlik
Ama her şeye rağmen içimde küçük bir şey hâlâ yaşıyor. Bazen bir sokak kedisini severken, bazen sabah güneşini görürken, bazen de bir yabancının gözlerinde kısa bir anlık anlayış yakalayınca…
O anlarda bu uzaklık biraz azalıyor.
Geçen gün otobüste küçük bir çocuk bana baktı ve gülümsedi. Hiçbir sebep yoktu. Ama o gülümseme içimdeki duvarlardan birini hafifçe çatlattı.
O an düşündüm: Belki de ötekilik tamamen yok olacak bir şey değil. Ama azalabilir. Paylaşıldıkça, anlatıldıkça, görülmeye cesaret edildikçe.
Ötekilik Nedir? Belki de Bir Arayış
Şimdi geriye dönüp baktığımda, bu kelime artık sadece bir uzaklık değil. Aynı zamanda bir arayış.
Kendini bir yere ait hissetme çabası. Ama belki de daha önemlisi, ait olamasan bile kendini kaybetmemek.
Ben Kayseri’de yaşayan 25 yaşında biri olarak hâlâ bu sorunun içindeyim. Belki de hiç çıkamayacağım. Ama artık bundan korkmuyorum.
Çünkü bazen insanın kendini “öteki” hissetmesi, aslında dünyaya daha dikkatli bakmasını sağlıyor. İnsanları, sesleri, sessizlikleri daha net görüyorum.
Son Düşünce: Aynı Dünyada Farklı Yerler
Şimdi bu satırları yazarken dışarıda yine şehir hareketli. İnsanlar yine bir yerlere gidiyor. Ben ise kendi içimde duruyorum.
Ötekilik nedir?
Belki de aynı şehirde, aynı havayı solurken bile herkesin başka bir yerden bakmasıdır.
Ve belki de en sonunda, o farklı bakışların bir gün birbirine yaklaşabileceği umududur.
Bu yazımızın sonunda sizi yalnız bırakmıyoruz; “Ötekilik nedir” hakkında aklınıza takılan her şeyi Duze üzerinden sorabilirsiniz.